Dit is een stelling van Dr. Pieter Brama.
(overgenomen van de Gerarduskalender, 14 januari 2006)

• Journaal nr 4, dinsdag 7 februari 2006 – 18.00uur - Temperatuur 38 ° C
• Valuta koers 1,00 Euro = 2,61 Reais. (Jan. 2005 3,45 reais)

Het minimum loon gaat per 1 april a.s. van 300,00 reais per maand, netto 240,00 reais naar 350,00 reais p.mnd. De inhoudingen zijn ca. 12% dus blijft er netto ca. 300,-- reais over met een arbeidsweek van 44 uur.

Beste mensen,

Bovenstaande spreuk had ik nog liggen en sprak me wel aan. We hebben afgelopen week feest gehad, zonder slingers maar wel met een kleine eigengebakken cake. Wat is er gebeurt?
Wender, 20 jaar, woont vanaf zijn 14e bij Irmão Sol heeft zich in laten schrijven aan de universiteit voor de studie journalist. Een groots gebeuren en een heel verhaal. Wender heeft in 2004 zijn eigen levensgeschiedenis geschreven, niet wetend dat dit voor zijn toekomst heel belangrijk kan zijn. Hij leefde vanaf zijn 6e jaar op straat, daarna een aantal jaren op een soort “opvangfazenda”, daarna weer de straat en 2 jaar in een “opvanghuis” waar hij met 14 jaar weg moest. Gelukkig ontmoette hij toen Frei Mariano. (Bijgaand stuur ik, met zijn goedkeuring, zijn verhaal van febr. 2004. Op zijn verzoek plaats ik er geen foto bij).

Deze jongen wilde graag voor journalist op de universiteit gaan studeren maar met deze achtergrond is de kans erg klein. Hij heeft toch het lef gehad om zich voor te bereiden voor het toelatingsexamen. Gezien het kostenplaatje besloot hij begin December toch maar toelatingsexamen te doen voor “toerisme”. Dit gebeurde 10 december. Daar slaagde hij voor en toen kwam pas het echte verhaal. Hij wil wel journalist worden maar voor deze universiteit moest hij de eerste 6 maanden zelf betalen. Zijn inkomen is 330,- reais(120,- euro) per maand en daar moet hij alles van betalen o.a. ¼ van gas, licht, water, schoonmaak, eten, wasbenodigdheden enz. en korte studies die hij volgde, o.a. engels. Gelukkig woont hij gratis in de replublika, waar ik ook woon.
Wij waren inmiddels ingeburgerd en beseften dat met deze jongen nodig gesproken moest worden. Hele discussies zijn er gevoerd. Het belangrijkste was “wat wil je” en “wat kun je aan”. Studie voor journalist was het ideaal maar steeds was het geld een probleem.

In deze fase heb ik een onderzoekje gedaan hoe ontwikkelde Brazilianen over deze situatie denken. Allen waren van mening dat deze jongen moet gaan studeren wat hij wil, en ze bevestigden dat inderdaad de eerste 6 maanden het moeilijkst zijn en dat daar geen beurs voor beschikbaar is. Iemand gaf mij een voorbeeld van een meisje met dezelfde achtergrond als Wender en die had, ná 6 maanden, een beurs gekregen voor 90% van haar studiekosten. Dat gaf de burger moed.
Ik dacht: we hebben ooit, met succes, de melkertbaan ingevoerd, mogelijk de volgende uitdaging “de studiefinanciering”.

Wender voorgesteld: ga door met je plannen, zoek alles uit en ik ga een renteloze lening met je aan voor de eerste 6 maanden. Je betaald aan het eind van je studie, na 4 jaar, de kosten geleidelijk terug. Dit alles gaan we regelen via Frater Adriano, bestuurslid van Irmão Sol en Frater van de Ned, congregratie van de Fraters van Tilburg. Hij heeft binding met het onderwijs en kent alle mogelijkheden.


Wender werd eerst rood, daarna een beetje verlegen en snapte het niet. Gezegd dat deze situatie in Nederland gebruikelijk is en dat dit duidelijk een kwestie van wederzijds
vertrouwen is. Frater Adriano in die tussentijd gesproken en bevestigde me, zoals velen, dat we op de goede weg waren en door moesten gaan.

Wender heeft dus het toelatingexamen gedaan op zaterdag 28 jan., kwam helemaal gelukkig en geëmotioneerd thuis. De tranen stonden in zijn ogen. Hij zegt “toen ik 14 jaar was leefde ik op straat en nu mag ik naar de universiteit”. Ergo maandag 30 jan. kreeg hij de uitslag, hij was 27e van de 50 kandidaten. Hij vroeg of ik woensdag 1 februari mee ging om in te schrijven, natuurlijk deed ik dat.. Dinsdagavond, de 31e, kwam hij thuis en zei “ik ga niet studeren, ik wacht nog 6 maanden”. Plof, daar zat ik dus ´s-avonds om 22.00 uur. Alles weer besproken. Je moet alleen gaan als je wilt en als je het aankan!! Hij zei “Ik wil wel maar hoe kan ik je ooit terug betalen”. (Het totaal zal ca. 1.300,- euro bedragen). Ik zag het beeld van een kleine jongens die door voor het eerst door die hele grote schoolpoort moet.

Uiteindelijk afgesproken dat Frater Adriano hem de volgende dag zou bellen en dat wij elkaar om 17.30 uur ergens treffen. Geen probleem als je besluit niet te gaan. Vrijheid, blijheid! Er was ook geen dag bedenktijd beschikbaar, het was woensdag gaan of niet.

Frater Adriano heeft hem telefonisch gesproken gezegd dat hij zijn studie gaat begeleiden. De Fraters van Tilburg nemen de financiering over zodat hij, wender, met mij een normale relatie houdt en niet elke keer aan geld moet denken als hij mij ziet. Uitdrukkelijk gezegd dat alles open en eerlijk gebeurt en dat hij volgende toekomstige studenten kan sturen.
Aan het eind van het gesprek ging hij toch studeren en waren ale problemen opgelost.

Heel spannend als je met iemand meegaat naar een onbekende wereld maar die heel gelukkig en dankbaar is. Toen hij het eerste studiegeld moest betalen werd hij helemaal zenuwachtig, zoveel geld had hij waarschijnlijk nog nooit in zijn handen gehad. We hebben ons gelijk maar een rondleiding door het universiteitsgebouw gepermiteerd, dan weet hij tenminste wat hem te wachten staat. Vanaf woensdag de 1e februari is hij elke dag in de universiteit geweest. Gisteren liet hij het studierooster zien. Maandag van 19.00/21.15 en dinsdag t/m vrijdag van 19.00/22.40 uur en af en toe op zaterdagochtend.
Hierbij heeft hij een 5 daagse werkweek van 44 uur. Het zal dus een stevige tijd worden deze 6 maanden. Laten we hopen dat hij het redt.

Dankzij zijn cursus leest en spreekt hij redelijk engels.
Voor degene die per post een kaartje willen sturen kunnen dit doen aan: Wender Rodrigos das Santos, Irmão Sol, Rua Celso da Cunha Pereira 54-a,
CEP 31.370-570 Bairro Nova Pumpulha, Belo Horizonte, Brasil.
Na veel zon krijg je meestal onweer. Dezelfde avond, na het bezoek aan de universiteit, kwam William om 21.30 uur zeggen dat de 3 bewoners van het huisje naast ons moeten vertrekken. Ze hebben drie maanden geen licht en water betaald en het huisje ziet er vreselijk uit. In principe is er voor de bewoners van deze huisjes geen begeleiding en wonen ze zelfstandig. Het klinkt allemaal simpel als je er niet bijwoont. Hier moet je emoties uitschakelen. Ik wilde ook niet, zoals in het verleden gebeurt is, voor deze jongens de kosten gaan betalen. 3 van de vier werken en nr. 4 ligt de hele dag op zijn bed.
Als je in herhaling vervalt dan heb je het gevoel dat er niets van het verleden geleerd is.
Ik bemoei me ook niet met beleid. Ik heb me af en toe de “oma-rol” toebedacht. Oma´s hebben hun kinderen en kleinkinderen alles al een keer gezegd of mogelijk geschreven maar ze doen toch hun eigen zin. Het werkt zeer stressbestendig en je stapt makkelijker over zaken heen.

Tussen dit alles door heb ik de meisjes, voor zover mogelijk, leren breien, haken en borduren. Iemand rechtshandig leren borduren, als jezelf links bent, is écht een puzzel. We hebben ook de braziliaanse kruiswoordraadsels ingevoerd, evenals de sudoku en yatzee. Jongens willen nog steeds graag kaarten maken i.p.v. creativiteit met papier maché. Er zijn veel kaarten verstuurd en beantwoord. Heel grappig, soms komt er ergens uit een broekzak een verfrommeld Nederlands kaartje tevoorschijn met de vraag of ik het even wil vertalen.

Natuurlijk hebben we de nodigen visites afgelegd bij de Police Federal en het Ministerie voor vreemdelingen. Het visum blijft een probleem maar mogelijk zitten we nu op de goede weg.

De 23e febr. vertrek ik, ondanks het verbod van mijn huisgenoot. Hij vindt dit leven wel gezellig, zo met z´n tweeen.
Ik ga naar een opgeknapt huis. Mijn zwager en zussen hebben de afgelopen twee maanden mijn huis opgeknapt. Daarnaast hebben zij, en meerdere mensen, een tante verhuist waar ik deels wat zaken voor geregeld zou hebben.
Het thuisfront heeft dus druk met mij gehad ondanks dat ik er niet was. Namens al de kinderen en jongelui hier, hartelijk dank, ze hebben met jullie meegeleeft.

Ik kan nog veel meer vertellen maar dan wordt mijn verhaal te lang. Jullie kunnen me ná de 24e bellen en dan kletsen we even bij. Mijn tel.nr. in ned. is 070-5115956.

Allen bedankt voor jullie steun, mails, brieven, kaarten, telefoontjes enz.

Of mijn bezoek de moeite waard was zal de tijd uitwijzen. Ik zeg altijd “als deze jongens 40 jaar zijn en ze hebben het goed, dan is mijn bezoek geslaagd geweest.”.

Mede namens Pater Gijsen, groetjes Jeanne.